Verklarende woordenlijst op alfabetische volgordeachterlijfzie Topografie van de vlinderen Topografie van de rups achterrandzie Topografie van de vlinderachtervleugelzie Topografie van de vlinderademhalingsopeningenook wel spiracula genoemd, zie Topografie van de rupsadultvolwassenamyl-acetaatchemische stof die gebruikt wordt als toevoeging aan lokmiddelen voor nachtvlindersadventiefeen niet-inheemse vlindersoort, die door menselijke toedoen in Nederland is terechtgekomen, bijvoorbeeld door import van bloemen of fruitaestivatiezomerslaap of zomerrust; in deze gids gebruikt voor een zomerse onderbreking tijdens de vliegtijd van de vlinderantennenzie Topografie van de vlinderbinnenrandzie Topografie van de vlinderbinnenrandhoekzie Topografie van de vlinderbinnenste dwarslijnzie Topografie van de vlinderbinnenste lob van de niervlekzie Topografie van de vlinderbiotoophet geheel van voorwaarden, waaraan een bepaald gebied moet voldoen zodat een bepaalde soort er kan levenblauwgraslandenonbemeste, natte schrale hooilanden op veen- of zandgrond; de typerende blauwe kleur wordt bepaald door pijpenstrootje, blauwe zegge en tandjesgrasbloedende boomeen boom waarbij sap lekt uit een wond in de stam of takborstpotenZie Topografie van de rupsborststukzie Topografie van de vlinderen Topografie van de rups broekbossenbossen op zeer drassige bodem, vaak met berken of elzenbuikpotenzie Topografie van de rupsbuitenste dwarslijnzie Topografie van de vlindercentrale dwarslijnenzie Topografie van de vlinderconcaafhol of holrondcucullushet voorste gedeelte van de kleppen in het mannelijk genitaaleerste dwarslijnzie Topografie van de vlinderentomologietak binnen de dierkunde die zich bezighoudt met de studie van insectenfamiliegroep waarbinnen een aantal nauw verwante geslachten wordt verenigd (zie ook taxonomie)feromoonpreparaatnagebootste sekslokstoffenfoerageren opeten vanfranjezie Topografie van de vlinderfranjelijnzie Topografie van de vlinderfrenulumvleugelhaakje op de voorrand van de achtervleugel dat de voor- en achtervleugel aan elkaar koppeltgenitaliëngeslachtsorganengenitaliënonderzoekhet determineren van een soort door bestudering van de kenmerken van de mannelijke geslachtsorganengeslachteen groep van nauw verwante soorten binnen een familie of onderfamilie (zieook taxonomie) golflijnzie Topografie van de vlindergordelpoppop die halverwege met een spinseldraad aan een blad wordt vastgemaakt en daarmee in de herfst op de grond valt; soms wordt een gordelpop aan een stam of muur vastgehechtgrazige ruigtesnel groeiende, hoog opschietende vegetatie van overjarige kruiden (zoals zuring en distels) en grasachtige planten (bijvoorbeeld riet) op vochtige voedselrijke grond; vaak veroorzaakt door ophoping van organisch materiaal ten gevolge van (ongewilde) menselijke invloedgriendenstruikvegetaties van smalbladige wilgensoorten (of soms essen), die frequent gekapt worden voor de oogst van wilgentakken en -tenen (tegenwoordig vaak ‘slechts’ voor behoud van dit landschap); op natte, soms overstroomde gronden langs rivierenhabitatnatuurlijke leefomgevingHabitatrichtlijnrichtlijn van de Europese Unie waarin aangegeven wordt welke soorten en natuurgebieden (habitats) beschermd moeten worden door de lidstatenhaemolymfebloedvloeistof die verse vlinders in hun vleugels pompen totdat deze hunfunctionele grootte hebben bereikt hakhoutvegetatietype met bomen en stuiken, dat door een frequente kapcyclus(minstens om de 10 à 15 jaar) nooit het stadium van opgaand bos bereikt halvemaanvormige vlekzie Topografie van de vlinderhibernaculumholte of spinsel waarin de rups overwinterthooilandengraslanden die gebruikt worden voor het winnen van hooihoogveenbodemsoort ontstaan uit onder water verteerde planten, waarvan de oppervlakte boven het omringende water ligthoutwallijnvormige bos- of struikvegetatie als begrenzing langs wegen of tussen cultuurgrondenimagohet volwassen stadium in de ontwikkeling van een insectinheemse soorteen soort die hier zijn natuurlijke leefgebied heeft en zich hier voortplantjonge opslaghet spontaan uitspruiten van jonge scheuten uit de wortels of aan de voet van de stam, soms ook na terugsnoeien of afhakken; ook spontane vestiging vanjonge bomen in open terreinen (bijvoorbeeld dennen of berken op heiden) kalkgraslandenkruidenrijke graslanden met een gevarieerde structuur op vooral droge, kalkrijke bodemkannibalistisch gedraggedrag waarbij sommige rupsen elkaar opeten als er te weinig voedselaanbod is of als ze in gevangenschap leven; enkele soorten eten ook soortgenoten of rupsen van andere soorten als er wel voldoende voedselaanbod iskloppeneen techniek om rupsen te zoeken; door aan een tak van een boom te schudden en daar een omgekeerde paraplu of laken onder te houden, kunnen allerlei insecten, waaronder rupsen, verzameld wordenkweldersbuitendijkse gebieden die niet dagelijks door zeewater overstroomd worden en bijzonder voedselrijk zijnlaagveenbodemsoort ontstaan uit onder water verteerde planten, waarvan de oppervlakte nauwelijks boven het omringende water ligtLepidopterawetenschappelijke naam voor de vlinders als taxonomische categorie (zie ook taxonomie)losse coconallerlei vormen dunne en broze cocons, soms alleen maar een licht spinselmalaisevalvangtent voor het zonder lokmiddelen verzamelen van insectenmelanismedonkere vorm door een overmaat aan pigment (= melanine)metamorfoseveranderingsproces of gedaanteverwisselingmiddelste dwarslijnzie Topografie van de vlindermiddenbandzie Topografie van de vlindermiddenschaduwzie Topografie van de vlindermiddenstipzie Topografie van de vlindermiddenveldzie Topografie van de vlindermiddenvlekzie Topografie van de vlindermoerasbegroeide natte drassige gebieden zonder goede afwateringmonofaagde rups is gebonden aan één specifieke waardplantmoordrupsrups die soortgenoten of rupsen van andere soorten eetnaschuiverszie Topografie van de rupsniervlekzie Topografie van de vlinderoligofaagde rups is gebonden aan één plantenfamilieonderfamiliegroep van geslachten binnen een familie die op grond van een relatief sterke verwantschap tot een aparte groep daarbinnen worden gerekend (zie ook taxonomie)palpentastzintuigen die zich aan weerskanten van de roltong bevinden, zie ook Topografie van de vlinderpartiële generatiekleine, onvolledige generatiepatagia (enkelvoud patagium)(hals)kraag die bestaat uit twee naast elkaar liggende flappen en die vooraan op de rugzijde van het borststuk ligt, vlak achter de kop. Op deze 'patagia' bevindt zich vaak een kenmerkende tekening of kleur die bij determinatie van belang kan zijn.pijlvlekkenzie Topografie van de vlinderpolyfaagde rups leeft van veel verschillende soorten waardplantenprepupavoorstadium van de pop, waarin zich nog de volgroeide rups bevindtprimitiefop evolutionaire schaal minder ver ontwikkeldprioritaire soorteen vanwege de Habitatrichtlijn beschermde soort waarvoor extra beschermingsinspanningen vereist zijnrietlandhoogopgaande vegetatie van voornamelijk riet, andere grasachtige planten en hoogopgaande kruiden, die minstens een deel van het jaar met de voet in hetwater van voedselrijke moerassen of oevers van rivieren of beken staan ringvlekzie Topografie van de vlinderRode Lijsteen lijst met soorten die door hun zeldzaamheid en achteruitgang bedreigd worden in hun voortbestaan; met verschillende categorieën wordt aangegeven in welke mate de soorten bedreigd wordenrudimentairniet of nauwelijks ontwikkeldruderaal terreinvoedselrijke, verstoorde terreinen, waarvan het bodemoppervlak meestal is veranderd door menselijk ingrijpen en niet verder onderhouden wordt, waardoor zich vervolgens een hoogopgaande vegetatie van kruidachtige planten en struiken ontwikkeltruige graslandenhoog opschietende ongelijke graslandvegetaties met veel overjarige kruiden; vaak op drassige grondschermbloemigenbloeiwijze die bestaat uit veel kleine bloempjes waarvan de steeltjes samenkomen in één punt en zo een 'scherm' vormen (bijvoorbeeld fluitenkruid)schubbende poederachtige bedekking van een vlindervleugel, die bestaat uit zeer kleine dunne chitine-plaatjes; dit is uniek is voor de orde van de vlinders (Lepidoptera: lepis=schub, pteron=vleugel)schijnpoten of neppotenonontwikkelde poten aan het achterlijf van de rups, zie ook topografie van de rupsschorrenbuitendijkse gebieden die enkele malen per jaar door zeewater overstroomd worden; begroeid met kruiden en grassenschouderzie Topografie van de vlinderschrale graslandenmeestal weinig gebruikte, laagblijvende en kruidenrijkegraslanden met een open structuur op voedselarme zure bodem segmentzie Topografie van de rupsslikkenbuitendijkse gebieden die dagelijks door zeewater overstroomd worden en bijzonder voedselrijk zijn; bij hoogwater staan ze helemaal onder water en bij laagwater vallen ze droogsmeerzoet smeersel (meestal stroop) vermengd met alcohol om vlinders te lokkensolitairafzonderlijk, alléén levendspiraculaademhalingsopeningen op de zijkant van het lichaam van een rupsstrooisellaagdeel van de bodem waarin bladeren en naalden nog herkenbaar te vinden zijn; hier zijn verteringsprocessen gaande van organisch materiaalstruweleneen gesloten, houtige begroeiing met struiken; ook hagen en andere lage groepjes bomen worden in deze gids gerekend onder struwelensubmarginale bandband in het zoomveldtapvlekzie Topografie van de vlindertaxonomiestudie van de onderlinge verwantschap van organismen, op grond waarvan de vlinders een zogenoemde orde vormen; deze orde wordt verder onderverdeeld in achtereenvolgens families (Nocuidae), onderfamilies(Noctuinae), geslachten (Agrotis) en soorten (A. segetum); soms worden soorten nog weer onderverdeeld in ondersoorten tegulae (enkelvoud tegulum)de langere, vaak in een pluimpje eindigende flapjes naast de patagia, die de schouders vormen (epouletten) aan de basis van de voorvleugelstrekvlindereen soort die in principe ieder vliegseizoen vanuit het oorspronkelijke leefgebied (in bijvoorbeeld Zuid-Europa) hier via gerichte verplaatsing naar toe kan komen, maar hier doorgaans niet kan overwinterenuilvlekkenverzamelnaam voor de drie typische vlekken op de voorvleugel van een uil, zie ook Topografie van de vlindervalvende kleppen van het mannelijk geslachtsorgaanventraal spoorstekel aan de buikzijde (onderdeel van het mannelijk geslachtsorgaan)vleugelpuntzie Topografie van de vlindervleugelwortelzie Topografie van de vlindervleugelzoomzie Topografie van de vlindervoorrandzie Topografie van de vlindervoorvleugelzie Topografie van de vlindervoorvleugellengtede afstand tussen de vleugelpunt en het punt waar de vleugel verbonden is met het borststuk, zie Topografie van de vlinderwindsingelseen natuurlijke barrière van aaneengesloten bomen of struiken, vaak langs landbouwgrondenwortelstreepzie Topografie van de vlinderwortelveldzie Topografie van de vlinderwijntouween in rode wijn met suiker gedrenkt touw dat in een boom wordt gehangen om nachtvlinders te lokkenzoomzie Topografie van de vlinderzoomveldzie Topografie van de vlinderzwervereen soort die hier onregelmatig wordt waargenomen als gevolg van zwerfgedrag vanuit veraf gelegen leefgebieden (zie ook trekvlinder)zwerfgedraghet zich ongericht over grotere afstand verplaatsen van vlinders, waardoor ze soms ver buiten hun habitat of leefgebied worden waargenomenLaatste wijziging: 12 december 2011 |
 gehakkelde aurelia (Polygonia c-album)
Silvolde - 24 augustus 2008 Foto: Theo van der Kemp  atalanta (Vanessa atalanta)
Foto: Hugo van der Slot Zuid Holland - 6 mei 2006  dagpauwoog (Aglais io)
Kroondomein - 14 juli 2007 Foto: Johan Barth  kleine vos (Aglais urticae) Vierlingsbeek - 11 oktober 2006 Foto: André den Ouden |
|
||
| ||||
 | ||||
