Vlinders algemeen

• Introductie
• Dagvlinders
  • Soorten dagvlinders
  • Levenscyclus
  • Wat hebben vlinders nodig
  • Vlinders in de winter
  • Lijst met waardplanten van de Nederlandse dagvlinders
  • Dagvlinders in het veld
  • Hoe gaat het met de Nederlandse dagvlinders?
• Nachtvlinders
• Rupsen
• Biologie en ecologie
• Verspreiding en zeldzaamheid
• Bescherming en beheer
• Naamgeving en systematiek
• Vlinderonderzoek
• Interessante extra's
• Verklarende woordenlijst
• Literatuur

• Overwinteren in Nederland
• Overwinteren in het buitenland

Overwinteren in Nederland

Als het in september en oktober weer kouder wordt, gaan de vlinders in winterrust. Sommige soorten doen dat als vlinder, andere als pop, rups of eitje.

Soorten die in Nederland als vlinder overwinteren zijn de citroenvlinder, de dagpauwoog, de gehakkelde aurelia en de kleine vos. Sommige vlinders kruipen weg in een beschut hoekje in een schuur of in een holle boom. Ze houden een soort winterslaap en komen in de lente weer tevoorschijn. De citroenvlinder is een taaie: die gaat gewoon ergens aan een blad of een takje hangen en kan zelfs overleven als de temperatuur onder nul komt. Tijdens de eerste zonnige lentedag komen de vlinders die overwinterd hebben weer tevoorschijn.

Soms gebeurt het dat u in het najaar in huis zo'n vlinder tegenkomt die wil overwinteren. Omdat het in huis de hele winter warm blijft, kunt u de vlinder het beste voorzichting verplaatsen naar de schuur of de garage waar de temperatuur wel laag blijft en waar ook geen direct zonlicht binnen komt. De vlinder kan daar dan overwinteren; een paar graden vorst kunnen de vlinders die in ons land overwinteren goed hebben. Om de vlinder te verplaatsen kunt u het beste een glas over de vlinder heen zetten en vervolgens een briefkaart tussen het glas en de vlinder schuiven. De vlinder komt zo in het glas terecht en u kunt hem gemakkelijk verplaatsen.
De meeste soorten dagvlinders overwinteren als eitje, rups of pop. Rupsen verstoppen zich in het gras of onder een stapel bladeren of graven zich in in de grond, en wachten daar tot het weer voorjaar wordt.

Overwinteren in het buitenland

Voor sommige vlinders is de winter in Nederland te koud. Als ze hier zouden blijven, zouden ze dood gaan. Deze vlinders komen in het voorjaar naar Nederland en planten zich hier voort. De vlinders van de volgende generatie vliegen in het najaar naar het zuiden (Zuid-Europa of Noord-Afrika), waar het in de winter warmer is dan in Nederland. De atalanta en de distelvlinder zijn voorbeelden van soorten die dit doen en worden daarom trekvlinders genoemd.