De VlinderstichtingVlindernet
Help de vlinders
Dé informatiesite voor alle in Nederland voorkomende dagvlinders en macronachtvlinders
vorige  |  volgende
keizersmantel  (Argynnis paphia)

De keizersmantel leeft in bossen met veel viooltjes en wordt zo nu en dan als zwerver in Nederland waargenomen.

Familie

aurelia's (NYMPHALIDAE)
meer informatie over deze familie »


Deze soort is goed tot redelijk goed te determineren, ook voor een serieuze beginner.




Kenmerken

Voorvleugellengte: 27-35 mm. Het mannetje van deze grote oranje vlinder heeft op de bovenkant van de voorvleugel dikke zwarte geurstrepen die langs de aders lopen. Sommige vrouwtjes hebben in plaats van een oranje een geelachtig grijze bovenkant. De onderkant van de achtervleugel is groenachtig met witte strepen, maar zonder witte parelmoervlekken.

Gelijkende soorten

Zie de grote parelmoervlinder.

Voorkomen

De keizersmantel verdween rond 1980 uit Nederland als standvlinder. Wel werd de soort als zwerver nog regelmatig gezien. Sinds enkele jaren heeft de soort zich weer gevestigd, onder meer in de duinen, de Achterhoek en Zuid-Limburg.

Habitat

Bosranden, kapvlakten en brede bospaden met kruidenrijke zomen, waar een hoge dichtheid viooltjes aanwezig is en een bloemrijke ruigte met geschikte nectarplanten.

Waardplanten

Diverse soorten viooltje, vooral bosviooltje en maarts viooltje.

Vliegtijd en gedrag

Eind juni-begin september in één generatie. De vlinders voeden zich met honingdauw en met nectar van planten die in de bosrand groeien, zoals koninginnenkruid en distels.

Levenscyclus

Rups: eind augustus-begin juli. De soort overwintert als pas uitgekomen rups op de schors tussen mossen; in het voorjaar beginnen de ruspen met eten. De eieren worden afgezet op de schors van een boom die vlak bij een groep viooltjes op een zonbeschenen plaats groeit.

Laatste wijziging: 8 juli 2015


De kaartjes en diagrammen van de dagvlinders op Vlindernet zijn gebaseerd op de waarnemingen uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) die is samengesteld uit waarnemingenbestanden van onder andere:

N.B. Het ontbreken van stippen op de kaart betekent niet per se dat de soort op de betreffende locatie niet voorkomt. Het kan ook betekenen dat de soort er wel is waargenomen, maar dat een ingevoerde waarneming nog niet is gevalideerd.
Meer over deze soort:
Foto: Bernard Fransen; collectie Jaap Poot
mannetje bovenkant
Foto: Anne Krediet
Foto: Jacques Sentjens
volgroeide rups
 naar fotoalbum »


De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen