De VlinderstichtingVlindernet
Help de vlinders
Dé informatiesite voor alle in Nederland voorkomende dagvlinders en macronachtvlinders
vorige  |  volgende
oostelijke vos  (Nymphalis xanthomelas)

Een invasiegast uit het oosten.

Familie

aurelia's (NYMPHALIDAE)
meer informatie over deze familie »


Deze soort is moeilijk tot zeer moeilijk te determineren. Let dus altijd goed op de gelijkende soorten. Soms is genitaliën-
onderzoek nodig voor een zekere determinatie.




Kenmerken

Voorvleugellengte: 27-32 mm. De bovenkant van de voorvleugel is oranjebruin; langs de achterrand van de voorvleugel liggen geen blauwe maanvlekken. Langs de voorrand van de voorvleugel liggen enkele grote zwarte vlekken in het middenveld bevinden zich vier zwarte vlekken van verschillende grootte, vaak iets vierkant van vorm. De voorpoten zijn lichtbruin.

Gelijkende soorten

De kleine vos heeft langs de achterrand van de vleugels blauwe maanvlekken; bovendien liggen in het middenveld van de voorvleugel slechts drie zwarte vlekken. De basis kleur van de grote vos is iets meer donker roodbruin, de vier vlekken in het middenveld zijn meestal rond en liggen ruwweg in de vorm van het atoomteken, de twee stipjes aan de basis van de voorkant van de voorvleugel raken elkaar vaak (meestal los bij oostelijke vos) en de poten zijn donkerbruin of zwart. Voor meer details zie dit overzicht.

Voorkomen

Een invasiegast, die tot voor kort alleen voorkwam in Rusland en heel lokaal in Oost- en Midden-Europa. Rond 2010 begon de uitbreiding naar het westen. Finland werd in 2011 gekoloniseerd, daarna volgde Zweden en begin 2014 werd de eerste vlinder gezien in Noorwegen. Vanaf 10 juli 2014 als invasiegast in vooral Noord-Nederland. De vlinders zijn vrij snel in overwintering gegaan. In een bunker in de Noord-Hollandse duinen zijn twee overwinterende vlinders gevonden. Vanaf 7 maart 2015 zijn de vlinders weer actief geworden. In het voorjaar van 2015 zijn daarna verspreid weer tientallen oostelijke vossen gezien, maar tot voortplanting is het niet gekomen. Na de lente van 2015 zijn geen oostelijke vossen meer in Nederland gemeld.

Habitat

In Oost-Europa vooral in lichte bossen, vaak in de buurt van water. Als invasiegast in Nederland kan hij eigenlijk overal terechtkomen.

Waardplanten

De eieren worden gelegd op de bladeren van wilg of iep.

Laatste wijziging: 28 september 2016


De kaartjes en diagrammen van de dagvlinders op Vlindernet zijn gebaseerd op de waarnemingen uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) die is samengesteld uit waarnemingenbestanden van onder andere:

N.B. Het ontbreken van stippen op de kaart betekent niet per se dat de soort op de betreffende locatie niet voorkomt. Het kan ook betekenen dat de soort er wel is waargenomen, maar dat een ingevoerde waarneming nog niet is gevalideerd.

De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen